طراحی اباتمنت (Abutment Design) در اگزوکد | راهنمای جامع کنترل و تنظیمات
![]() |
یک آموزش ویدیویی در دسترس است: Editing Abutment design |
فهرست مطالب
- نقاط کنترلی(Control points)
- تب ویزارد: بالا (Wizard tab: Top)
- تب ویزارد: پایین (Wizard tab: Bottom)
- تب ویزارد: پیشرفته (Wizard tab: Advanced)
- کانالهای پیچشونده زاویهدار (Angulated screw channels)
- پرسش و پاسخ (Q&A)
نقاط کنترلی(Control points)
| روی اباتمنت نقاط کنترلی [1] وجود دارد که میتوان آنها را به سمت داخل، خارج، بالا و پایین حرکت داد تا شکل اباتمنت تغییر داده شود. توجه داشته باشید که نرمافزار بهگونهای طراحی شده که از ایجاد آندرکات جلوگیری کند و محدودیتهای طراحی مربوط به تولید را اعمال نماید. بنابراین، بهطور عمدی، محدودیتهایی برای حرکت وجود دارد و حرکت دادن یک نقطه ممکن است باعث حرکت نقطه دیگری در بالا یا پایین آن شود.
خط شیار (Fissure line) [2] بهطور پیشفرض فعال است و امکان تنظیم عمق فوسای مرکزی را فراهم میسازد. نقاط کنترلی بیرونی از طریق یک خط نقطهچین به نقطه کنترلی مرکزی متصل هستند و میتوانند بهصورت همزمان حرکت کنند. این حرکت مشترک توسط نقطه کنترلی میانی هدایت میشود. این امکان، کنترل هماهنگ ارتفاع شیار را فراهم میسازد. برای دندانهای قدامی، این عملکرد لبه اینسیزال را کنترل میکند. با استفاده از نقطه کنترلی سبز [3] بین پیکانها در مرکز اباتمنت، میتوانید ارتفاع کلی اباتمنت را تنظیم کنید. ویجت دایرهای سبز رنگ سهبعدی [4] که بالای اباتمنت قرار دارد، امکان صاف کردن سطح بالایی اباتمنت را فراهم میکند. |
![]() |
![]() |
برای ایجاد شکل پیچیدهتر، میتوانید نقاط کنترلی بیشتری را روی هر خط با نگه داشتن دکمه <CTRL> و کلیک چپ روی خط نقطهچین اضافه کنید. هنگام کشیدن نقاط کنترلی، با نگه داشتن <SHIFT> حرکت به دو نقطه مجاور در هر طرف نیز اعمال میشود. برای اعمال حرکت به تمام نقاط یک خط نقطهچین، هر دو دکمه <CTRL> را نگه دارید. نگه داشتن هنگام استفاده از پیکانهای خاکستری، امکان چرخاندن کل اباتمنت را در محدودهی مجاز طراحی فراهم میسازد. این عملکردها بهطور خاص برای دستیابی سریع به طراحی دلخواه بسیار مفید هستند! |
تب ویزارد: بالا (Wizard tab: Top)
| در بخش Abutment Style (سبک اباتمنت)، نرمافزار در ابتدا بر اساس شماره دندان و پارامترهای طراحی که تاکنون تعریف شدهاند، یک سبک پیشنهادی ارائه میدهد.
چهار سبک اباتمنت در دسترس هستند: استوانهای (Cylindrical) [A] – دارای عرض شانه کم، زاویهداری کاهشیافته و لبههای گرد و نرم. زاویهدار (Angular) [B] – دارای عرض شانه متوسط و زاویهداری مشخص. استاندارد (Standard) [C] – ابعادی متوسط برای شانه و زاویهداری معتدل ارائه میدهد. قدیمی (Legacy) [D] (نسخه ۳.۲ نرمافزار) – رفتاری مشابه با نسخه ۳.۲ بدون امکان سفارشیسازی پیشرفتهی شکل را شبیهسازی میکند. برای انتخاب یک سبک دیگر، روی آیکون پیکان [1] کلیک کرده تا منوی کشویی باز شود و سپس طراحی دلخواه را انتخاب نمایید. تنظیمات طراحی اباتمنت (Abutment Design Settings) نوار لغزنده اندازه مارجین/لبه (Margin/Shoulder size) [2] باعث افزایش یا کاهش ضخامت دیوارههای اباتمنت میشود که در نتیجه، اندازه لبه تحت تأثیر قرار میگیرد. نوار لغزنده گردی/زاویهداری (Roundness/Angularity) [3] میزان گردی یا زاویهداری اباتمنت را کنترل میکند. این پارامتر بر فرم اباتمنت تأثیر میگذارد و از چرخش ناخواسته ترمیم آناتومیک جلوگیری میکند. نوار لغزنده حداقل زاویه (Minimum angle) [4] مقدار حداقل زاویه مخروطی را در کل ناحیه مخروطی اباتمنت اعمال میکند و از ایجاد آندرکات جلوگیری مینماید. برای اعمال تنظیمات انجامشده، روی گزینه اعمال زاویه در همهجا (Apply angle everywhere) [5] کلیک کنید. برای اعمال کنترلهای خاص، میتوانید گزینههای زیر را فعال نمایید: [6] حفظ اندازه ثابت لبه (Maintain a constant shoulder size) [7] اتصال کنترلهای فوسا (Connect fissure controls): وقتی فعال باشد، نقاط کنترلی بیرونی به نقطه مرکزی از طریق خطچین متصل میشوند و بهصورت هماهنگ حرکت میکنند. این حرکت مشترک تحت هدایت نقطه میانی انجام میشود که امکان تنظیم ارتفاع فوسا (در دندانهای قدامی: لبه انسیزال) را بهصورت دقیق فراهم میکند. [8] حفظ طراحی در محدوده آناتومی (Keep design within anatomy): اطمینان حاصل میشود که اباتمنت بالاتر از شکل آناتومیک قرار نمیگیرد و با دندان مدل قبلی تداخل نداشته باشد. استفاده از گزینه تنظیم مسیر نشست (Adjust insertion direction) [9] باعث باز شدن ماژول پردازش مسیر نشست در حالت طراحی اباتمنت میشود. این مورد بهویژه برای تضمین مسیر نشست یکپارچه در طراحی پلها کاربرد دارد. با کلیک روی آیکون سهنقطه (Three dots) [10] گزینههای اضافی زیر نمایش داده میشوند: بازگردانی شکل اولیه (Restore initial shape) [A] ولی با حفظ پارامترهای فعلی در دیالوگ. بازنشانی پارامترهای سفارشی (Reset customized parameters) [B] تمام پارامترهای طراحی اباتمنت را به مقادیر اولیه بازمیگرداند. ذخیره طراحی سفارشی (Save custom design) [C] این امکان را میدهد که طراحی فعلی بهعنوان یک الگوی اباتمنت سفارشی جدید ذخیره شود. باز کردن پوشه طراحیهای سفارشی (Open custom designs folder) [D] |
![]() |
فایلهای صحنه (scene files) ایجادشده با طراحیهای قبلی اباتمنت همچنان قابل بارگذاری و استفاده هستند؛ اما باید با استایل خاص “Legacy” بارگذاری شوند. تغییر بین سبکهای قدیمی و جدید نیازمند بازنشانی کامل طراحی است.
فاصله تا سطح اکلوزال (Distance to Occlusal Surface) میتوانید از نوار لغزنده فاصله (Spacing)
[11] برای تعیین فضای مشخص بین آناتومی و اباتمنت استفاده کنید. اگر گزینه انطباق خودکار (Auto Adapt) [12] فعال باشد، فاصله و شکل اکلوزال اباتمنت با دقت از سطح جونده جبرانسازی (offset) میشود. تغییرات اعمالشده در [11] یا [12] تنها زمانی اعمال میشوند که دکمه اعمال (Apply) [13] فشار داده شود. این دکمه باعث کوچک یا بزرگ شدن شکل اباتمنت بهاندازه دلخواه میگردد. با فعالسازی گزینه نمایش فاصله تا آناتومی (Distance to anatomy) [14]، فاصله میان آناتومی و اباتمنت بهصورت رنگی روی اباتمنت نمایش داده میشود (کد رنگ از قرمز برای فاصله کم تا آبی برای فاصله زیاد). همچنین میتوانید مقدار عددی فاصله تا اباتمنت (Distance to abutment) [15] را روی آناتومی مشاهده نمایید.تب پایین (Wizard tab: Bottom)
از این تب برای اصلاح طراحی پایین اباتمنت استفاده کنید، بدون اینکه نیاز به بازگشت به مراحل قبلی در ویزارد باشد. برای اطلاعات بیشتر، به بخش “ایجاد قسمت زیرین اباتمنت (Generate abutment bottoms)” مراجعه نمایید.
تب پیشرفته (Wizard tab: Advanced)
نکته: در تب پیشرفته (ADVANCED)، میتوانید طراحی اباتمنت و پروفیل فوران (emergence profile) را بهصورت همزمان تنظیم کنید.
| از این تب برای تنظیم مرز پروفیل، زاویهدهی کانالهای پیچ، تعیین پارامترهای تراش با میلینگ، و همچنین اصلاح مارجینها استفاده میشود.
تنظیم مرز پروفیل (Profile Border) نوار لغزنده ارتفاع (Height) [1]: حداقل ارتفاع مرز پروفیل اباتمنت را تعیین میکند. نوار لغزنده شعاع (Radius) [2]: گردی لبههای تیز مرز را تنظیم مینماید. [5] حرکت همزمان نقاط کنترلی مرز: تمام نقاط مرزی (مارجین اباتمنت) را میتوان بهصورت همزمان به سمت داخل، بیرون، بالا یا پایین حرکت داد. [6] اتصال یا جداسازی نقاط کنترل مرز از لثه: این گزینه اجازه میدهد تمام نقاط کنترل مرز را به لثه بچسبانید یا از آن جدا کنید. |
![]() |
کانالهای پیچشونده با زاویه (Angulated Screw Channels)
![]() |
یک آموزش ویدیویی در دسترس است:کانالهای پیچ زاویهدار |
قابلیت تعریف کانال پیچ با زاویه (Angulated Screw Channel [3]) در صورتی ممکن است که پیکربندی نرمافزار Exocad و لایبرری ایمپلنت مورد استفاده از آن پشتیبانی کند. دو روش برای تعریف این زاویه وجود دارد:
- قابل کلیک (Clickable): روی سطح آناتومیک، اسکن پیش از عمل (pre-op) یا waxup کلیک کنید تا کانال پیچ از آن نقطه عبور کند.
|
نکته: نگه داشتن کلید باعث بازنشانی زاویه تعریفشده قبلی میشود. |
![]() |
- قابل کشیدن (Draggable): زاویه کانال را با کشیدن فلش تنظیم کنید.
نگه داشتن + : محدودسازی حرکت زاویه در همان صفحه زاویهدهی
|
![]() |
![]() |
برای جزئیات بیشتر، به ویدئوی آموزشی مربوط به Angulated Screw Channel مراجعه کنید. |
پارامترهای تراش با میلینگ (Milling Parameters)
| با باز کردن بخش پارامترهای تراش [5] گزینههای زیر در دسترس خواهند بود: [8] حداقل ضخامت (Min thickness):تعیین حداقل ضخامت دیوارههای جانبی اباتمنت [9] قطر ابزار تراش اباتمنت (Diam.): تنظیم قطر ابزاری که برای تراش اباتمنت استفاده میشود (جبران ابزار). توصیه میشود حداقل ۰.۲ میلیمتر به کوچکترین اندازه ابزار افزوده شود. [10] ابزار تراش سوپرااستراکچر (Tool): قطر ابزاری که برای تراش تاج یا کپ استفاده میشود. [11] فاصله پیچ (Screw Distance): حداقل فاصله بین مارجین اباتمنت و کانال پیچ. نقاط کنترلی نمیتوانند به کانال پیچ نزدیکتر از این مقدار قرار گیرند. [12] زاویه مارجین (Margin): حداقل زاویه در ناحیه مارجین اباتمنت را مشخص میکند. | ![]() |
![]() |
بهترین تطابق بین اباتمنت و سوپرااستراکچر زمانی حاصل میشود که هر دو قطعه بهطور همزمان تراش داده شوند. به همین دلیل، پارامترهای [9] و [10] در طراحی کاملاً مد نظر قرار میگیرند. اگر این مقادیر روی صفر تنظیم شوند، آزادی بیشتری در طراحی دارید، اما با مشکل عدم امکان تراش لبههای تیز اباتمنت مواجه خواهید شد، چون قطر ابزار اجازه آن را نمیدهد. بنابراین، حتماً این مقادیر را با سیستم تراش خود تنظیم کنید. |
پرسش و پاسخ (Q&A)
تفاوت بین اباتمنت سفارشی (Custom Abutment) و اباتمنت پیشساخته (Stock Abutment) چیست؟
اباتمنت سفارشی در نرمافزار DentalCAD براساس اسکن بیمار طراحی میشود و بهطور دقیق با زاویه ایمپلنت و بافت لثه انطباق دارد. این امر موجب ایجاد یک پروفیل فوران بهینه و بهداشت آسانتر میشود. اما اباتمنت پیشساخته دارای شکل و سایز استاندارد است و بدون شخصیسازی در کلینیک انتخاب میشود.
چگونه چند اباتمنت را برای پل بهصورت موازی طراحی کنم؟
در هنگام طراحی چند اباتمنت، گزینه مسیر نشست یکپارچه برای پلها (Unified insertion direction for bridges) را انتخاب کنید. این گزینه، توازی بین اباتمنتها را تضمین میکند. برای اطلاعات بیشتر به بخش مربوطه مراجعه نمایید.
چگونه کانال پیچ زاویهدار را فعال کنم؟
برای فعالسازی این قابلیت، به تب پیشرفته در DentalCAD بروید و بخش Angulated screw channel را انتخاب کنید. این ویژگی باید توسط لایبرری ایمپلنت شما پشتیبانی شود. میتوانید زاویهها را با کلیک روی آناتومی یا با کشیدن فلش و استفاده از کلیدهای میانبر تنظیم نمایید. برای اطلاعات بیشتر به همین بخش مراجعه کنید.
| نیاز به کمک بیشتر دارید؟ با فروشنده خود تماس بگیرید یا یک جلسه آموزشی اختصاصی از طریق فروشگاه ما رزرو نمایید. |
| بعدی: طراحی سوپرااستراکچر (Designing Suprastructure) |










نگه داشتن + : محدودسازی حرکت زاویه در همان صفحه زاویهدهی



